Rehabilitacja może rozpocząć się jeszcze przed operacją.
Prehabilitacja, czyli odpowiednie przygotowanie pacjenta do zabiegu, pozwala wejść w okres pooperacyjny z możliwie dobrym przygotowaniem ruchowym, oddechowym tkankowym.

Ma to szczególne znaczenie przy większych zabiegach, takich jak abdominoplastyka, liposukcja czy operacje piersi, podczas których znacząco zmienia się napięcie i ruchomość tkanek. Przed operacją można ocenić jakość ruchu tkanek, ich przesuwalność oraz miejsca, w których występuje zwiększone napięcie lub ograniczenie ruchomości. Odpowiednio dobrana mobilizacja tkanek i praca manualna mogą poprawiać ich ruchomość oraz tolerancję na
bodźce mechaniczne. W praktyce oznacza to przygotowanie obszaru operowanego do zmian, które nastąpią podczas i po zabiegu. Nie chodzi jednak o intensywne „rozluźnianie” tkanek na siłę. Celem jest uzyskanie możliwie dobrej jakości ruchu i komfortu bez wywoływania nadmiernych uszkodzeń w strukturach tkanek.

Ukrwienie i warunki dla regeneracji
Prawidłowe ukrwienie jest jednym z podstawowych warunków odpowiedniego funkcjonowania i regeneracji tkanek. Tlen i składniki odżywcze docierają do komórek właśnie za pośrednictwem krążenia. Dlatego w okresie przedoperacyjnym warto zadbać o aktywność fizyczną, prawidłowe oddychanie, ogólną wydolność organizmu oraz ruchomość tkanek. Ważną rolą jest przede wszystkim poprawa mechaniki i funkcji tkanek, podczas gdy na potencjał regeneracyjny wpływa wiele czynników ogólnoustrojowych.
Organizm po operacji musi poradzić sobie ze stresem związanym z zabiegiem i czasowym
ograniczeniem aktywności. Dlatego im lepsza jest wyjściowa wydolność, siła i sprawność
pacjenta, tym większy ma on potencjał do sprawnego powrotu do codziennego funkcjonowania.

Badania nad prehabilitacją wskazują, że odpowiednio zaplanowane przygotowanie do
operacji może poprawiać funkcję fizyczną i niektóre wyniki pooperacyjne. Nowsze przeglądy sugerują również możliwe zmniejszenie liczby powikłań i czasu hospitalizacji, choć efekt zależy od rodzaju operacji oraz zastosowanego programu.
Dobrze przeprowadzona prerehabilitacja może obejmować ocenę ruchomości, pracę z tkankami, przygotowanie oddechowe, ćwiczenia oraz edukację dotyczącą pierwszych dni po zabiegu. Pacjent powinien wiedzieć, jak bezpiecznie wstawać, chodzić, oddychać, zmieniać pozycję i stopniowo wracać do aktywności. Dzięki temu po operacji nie zaczyna wszystkiego od zera. Jeśli mamy możliwość przygotować organizm wcześniej, warto z niej skorzystać.
Stan wyjściowy pacjenta jest jednym z najważniejszych czynników, które bezpośrednio wpływają na prawidłowy przebieg powrotu do sprawności.

Karol Grądzki
Fizjoterapeuta/Osteopata

Bibliografia:
Kann MR, et al. The Impact of Surgical Prehabilitation on Postoperative Patient Outcomes: A
Systematic Review. Journal of Surgical Research. 2025
Matte DL, et al. Exploring the use, outcomes, barriers, and facilitators of prehabilitation and
rehabilitation in abdominoplasty surgeries: A scoping review. Journal of Plastic,
Reconstructive & Aesthetic Surgery. 2024.